Başka Şeyler

GECE DEFTERİ / IV Gece notu: İçeride bir şeyler yerli yerindeyse, artık dışarıya bakabildiğin içindir.   Camdan dışarı baktım: Şehir hâlâ oradaydı. Işıklar yanıyor, birileri bir yerlere yetişiyor, hayat benim uykusuzluğumu umursamadan akıyordu. Bir an şaşırdım. İçimde bunca şey olurken dışarının bu kadar normal olması tuhaftı. Sonra anladım ki, dünya hep böyleymiş, her şey aklın sınırlarının dışındaymış.   Camdan dışarı bakarken ilk defa seni düşünmedim. Sokak lambası titredi; bir pencere kapandı; bir araba geçti. Ve ben şunu hissettim: Hayat bana geri dönüyor. Yavaş, temkinli... Ama bana doğru.   Belki her şey düzelmeyecek, belki hiçbir şey yoluna girmeyecek. Ama ben, artık dışarı bakabiliyorum. — Dilek: Hayatla yeniden göz göze gelinen bir yerden... Dilek Kadıoğlu

"Bana bir omuz veren yok mu, yalvarırım!" Dudaklarından çıkan ses, küçük bir kız elinin suyu dalgalandırması gibiydi. Mahallenin delisiydi. Herkes onu tanıyordu; kimse adını kullanmıyordu. Soğuk rüzgâr, güneşin alaca renklerini kırıyordu. Uğultunun arkasında kalan ses, yarı açık pencerelerden hırsız gibi girmeye çalışıyor, ancak kendi güçsüzlüğüne takılıp pencerede asılı saydam tülleri titretmekle kalıyordu. İşe gitmek için evden çıkanlar, başlarını huzursuzca sallayarak içlerinden, "Mahallenin delisi yine bağırıyor," diye geçiriyordu. Yataklarında yatanlarsa, "Bu adam ne zaman susacak!" diye sinirle başlarını yastığa gömüyordu. Deli, yıkık caminin avlusunda, terk edilmiş bir seccade gibi kirli ve yalnızdı. Bakışları, soğuk avlunun taş zeminine sabitlenmişti; sanki oraya çakılı kalmıştı. Yıkık camide yankılanan sabah ezanı kulaklarına doluyor ama içindeki boşluğu teğet geçiyordu. Zavallı delinin gözüne, kalabalıktan sıyrılmış, tüm koşuşturmacadan azade mus...

Saynur Altay'ın "Bu Gülleri Dün Gece" adlı kısa şiiri, gecenin içinden gelen küçük ama dokunaklı bir ses gibi duruyor. Şiir-klip formunda sunulan bu metin, gül imgesinin etrafında kırılgan bir hatırlayışı, sessiz bir özlemi ve söze sığmayan ince bir duyguyu okura ve dinleyiciye taşıyor. Şiir ve yorum:   "Bu Gülleri Dün Gece" | Saynur Altay Müzik:   Olafur Arnalds | "Loka Augunum" (Dyad 1909) Bu Gülleri Dün Gece Gülü susuz! Ki ben gül değilim. Beni aşksız! Ki artık hiçbir şeyinim Bu gülleri dün gece; Sesin ruhumu bir ince, incitince... Ki kanı hemen çekilmez kişinin ölünce. Siz bu gülleri bir de kuruyunca görünüz. Saynur Altay

"Artık ölüleri gömecek toprağımız kalmadı" cümlesi, Yavuz Türk'ün distopik romanı Yüce Lider'e Dair 'in kapısını açan karanlık eşiklerden biri. Bu cümleden büyüyen anlatı; kıtlığın, korkunun, baskının ve lider kültünün kuşattığı bir adada, insanın hayatta kalma çabasıyla direnme ihtimali arasındaki gerilim üzerinden ilerliyor. Şair kimliğiyle tanıdığımız, ancak bu kez romanın imkânlarıyla kurduğu yoğun ve konsantre bir atmosferin içinden konuşan Yavuz Türk,  Yüce Lider'e Dair 'de distopyanın tanıdık karanlığını bugünün dünyasına yaklaştırırken, masalsı bir anlatımın içinden bizlere, iktidar, itaat, şiddet ve umut üzerine düşünme alanı da açıyor. Yavuz Türk'le 'Yüce Lider'e Dair' üzerine bir konuşma Ayhan Şahin:   Romanın  Yüce Lider'e Dair , baskıcı-totaliter bir rejimin hüküm sürdüğü bir adanın distopik hikâyesi. Sürgünler, ölümler, işkenceler, kıtlık, iç savaş, toplu katliamlar... Bu romanı yazmaya ne zaman ve nasıl karar verdin? Tü...

Dilek Kadıoğlu , Gece Defteri adlı yeni kitap çalışmasından "Neyi Özlediğini Bilmeden Özlemek" başlıklı yazısını bu kez kendi sesiyle okura ulaştırıyor. İç dünyada adı konulamayan bir eksiklik duygusuna, belirsiz bir özlemin insanı nereden yakaladığına ve hatırlamanın sessiz ağırlığına yaslanan bu bölüm, şiir-klip formunda daha yoğun bir duygu alanı açıyor. Kadıoğlu'nun sesinden dinlenen bu şiirsel metin, yazıyla ses arasındaki bağı öne çıkarırken, görüntü ve müzikle birlikte içedönük bir atmosfer kuruyor. Gece Defteri'nin duygu dünyasından gelen bu kısa okuma, özlemenin kimi zaman bir kişiden, bir yerden ya da geçmişten çok, insanın kendi içindeki eksik bir parçadan kaynaklandığını da hatırlatıyor. Metin ve yorum:  Dilek Kadıoğlu | "Özlemek" Müzik:   Nikita Kondrashev | Soft Piano

Bünyamin Pehlivan’ın anlatısında Bodrum, resmin, atölyenin ve gündelik hayatın iç içe geçtiği uzun bir yaşam serüveninin merkezi olarak karşımıza çıkıyor. Taş binalar, küçük odalar, balkonlar, bahçeler ve çalışma mekânları yıllar içinde bir ressamın hayat çizgisini taşıyan duraklara dönüşüyor. Pehlivan, Bodrum’a yerleştiği günden bugüne uzanan yolculuğunu evler ve atölyeler üzerinden aktarırken, bir ressam için üretim alanının nasıl vazgeçilmez bir yere sahip olduğunu da gösteriyor. Kimi zaman yüksek tavanlı taş bir bina, kimi zaman küçük bir ev, kimi zaman denize yakın bahçeli bir mekân, onun üretme arzusuna ve yaşam biçimine eşlik ediyor. Bu yazıda ressamın evi, atölyenin ışığıyla birlikte açılıyor; fırçaların, tuvallerin, sergilerin ve gündelik hayatın aynı çatı altında çoğaldığı bir dünya kuruluyor. Bodrum’un değişen yüzüne tanıklık eden bu hikâye, aynı zamanda bir sanatçının mekânlarla kurduğu ilişkinin izlerini sürüyor. Bünyamin Pehlivan, evini anlatıyor! Ev deyince aklımıza, ail...

Sanatın Evi 'nde bu kez Ümit Kardaş 'ın Fethiye Yeşilüzümlü'deki bahçeli evine konuk oluyoruz. Taş duvarları, kitaplarla çevrili çalışma odası, dağlara açılan pencereleri ve bahçenin sessiz canlılığıyla bu ev, Kardaş'ın yazıyla, doğayla ve iç dünyasıyla kurduğu ilişkinin izlerini taşıyor. Ümit Kardaş, evini anlatırken okuru çalışma masasından bahçeye, bahçeden yürüyüş yollarına, oradan da kitapların ve düşüncenin geniş alanına doğru götürüyor. Yazıda ev, insanın kendini dinlediği, doğayı duyumsadığı, belleğini ve hayal gücünü diri tuttuğu bir yaşam alanı olarak beliriyor. Bachelard'ın evin içselliğine dair düşünceleriyle açılan bu metin, Ümit Kardaş'ın kendi evinden dünyaya nasıl baktığını da gösteriyor. Şimdi sözü, rüzgârın, dağların, kitapların ve bahçenin eşlik ettiği bu evin sahibine bırakıyoruz. Evin içselliği ve hayal gücü Modern hayatta ailenin sığınağı haline gelmiş ev, neyi içermekte? Gaston Bachelard,  Mekânın Poetikası  isimli kitabında ev hakkı...